Koncepcja presupozycji rozumowań prawniczych Jerzego Wróblewskiego – próba obrony

Abstrakt

Przedmiot badań: Rozumowania prawnicze stanowią tak ciekawe, jak i skomplikowane zagad­nienia teorii prawa. To dział nauki, który w swych rozważaniach musi sięgać do ustaleń nauk takich, jak logika i lingwistyka, skąd rozumowania się wywodzą. Występujące w logice i lingwi­styce presupozycje są tego najlepszym przykładem. Ich analiza ma swoje miejsce w prawie, choć dotąd podejmowana była niezwykle rzadko. W aktualnym dyskursie prawniczym presupozycje odżywają. Ze względu na ich liczne właściwości, przełamujące sfery językowe, prawnicy po­szukują dla nich miejsca w rozumowaniach prawniczych. Czynią to w oparciu o ustalenia nauk logicznych i lingwistycznych, zapominając o istnieniu koncepcji presupozycji rozumowań praw­niczych Jerzego Wróblewskiego. Przedmiotem badań jest analiza tej nieco zapomnianej koncep­cji polskiego teoretyka prawa.

Cel badawczy: Jerzy Wróblewski w oparciu o istniejące koncepcje presupozycji wnioskowa­nia pragmatycznego zaproponował własną, zmodyfikowaną wersję „presupozycji rozumowań prawniczych”, którą, jego zdaniem, można wykorzystywać w konstruowaniu teorii rozumowań prawniczych. Koncepcja Wróblewskiego nie przyjęła się ani w środowisku teoretyków, ani prak­tyków prawa. Większość badaczy ją skrytykowała. Celem artykułu jest próba obrony koncepcji presupozycji rozumowań prawniczych Wróblewskiego.

Metoda badawcza: Za metodę badawczą przyjmuje się analizę językowo-logiczną wybranych koncepcji. Dokonując analizy językowej, ustala się prawidłowe rozumienie zaproponowanych terminów. Zestawiając logicznie istniejące dotąd koncepcje, poszukuje się tez, które bronią kon­cepcji J. Wróblewskiego przed postawionymi zarzutami.

Wyniki: Analiza koncepcji Wróblewskiego doprowadza do ustalenia argumentów częściowo od­pierających dotychczasową krytykę. W pracy prezentuje się także sprzeczności pojęciowe zawar­te w koncepcji, które wymagają doprecyzowania w dalszych badaniach.