Sposoby spływu wód na wyspie Księcia Patryka (76° N, 120° W, Arktyka Kanadyjska)
DOI:
https://doi.org/10.26485/BP/1967/16/10Słowa kluczowe:
klimat Arktyczny, przepływ wód, rzeźba dolin, zlodzenie strumieniAbstrakt
Artykuł w języku francuskim.
TYTUŁ ORYGINALNY: Les modalités de l'écoulement de l'eau sur l'île Prince Patrick (76° lat. N, 120° long. O, Arctique canadien)
Autor omawia cechy charakterystyczne przepływu wód w warunkach klimatu arktycznego, na przykładzie Wyspy Księcia Patryka, położonej na dalekiej północy Kanady. Do najważniejszych zjawisk należą: topnienie śniegu przy temperaturze powietrza poniżej 0°C, przepływ wody pod płatami śniegu, który wypłukuje powierzchnię gleby pod spodem, rozpoczęcie przepływu wody wiosną w korytach wciąż wypełnionych śniegiem, a także brak erozji koryta rzecznego przez długi czas w okresie maksymalnego przepływu, spowodowany obecnością lodu pokrywającego dno strumienia.
Od źródła do ujścia doliny często wykazują następującą sekwencję morfologiczną: 1) otwarty przekrój poprzeczny – w strefie, gdzie ilość rumowiska transportowanego przez osuwiska z boków doliny przekracza możliwości transportowe strumienia. 2) profil V-kształtny – pojawiający się, gdy przepływ wody jest wystarczający, aby usuwać materiał dostarczany ze zboczy. 3) szerokie koryto – po ustąpieniu wezbrań związanych z roztopami, w którym dominują rozgałęzione (plecionkowe) nurty.
Bibliografia
Cailleux A. et Tricart J. 1959 - Initiation à l'étude des sables et des galets. C. D. U. Paris; 2 vol.
Guillien Y. 1964 - Grèzes litées et bancs de neige. Geol. en mijnbouw 43 ème année; pp. 103-112.
St-Onge~ D. 1965 - La géomorphologie de l'ile Ellef Ringness Territoires du Nord-Ouest Canada. Etude géographique no. 38~ Ministére des Mines et des Relevés techn. Ottawa.
Rudberg S. 1963 - Morphological processes and slope development in Axel Heiberg Island N. W. T. Canada. 3éme rapport Comm. des versants; Göttingen.
