Zjawiska krioniwalne w Andach w rejonie Santiago (Chile)
DOI:
https://doi.org/10.26485/BP/1961/10/15Słowa kluczowe:
lodowce gruzowe, pasy kamieniste, ługowanie, warstwowane osady stokoweAbstrakt
Artykuł w języku francuskim.
TYTUŁ ORYGINALNY: Phénomènes cryonivaux dans les Andes de Santiago (Chili)
Obserwacje prowadzone przez autora w różnych porach roku zostały przeprowadzone w rejonie kopalni La Disputada (45 km na północny wschód od Santiago de Chile), na wysokości od 3400 do 4300 m n.p.m. W tym obszarze zimą opady występują wyłącznie w postaci śniegu i odpowiadają około jednemu metrowi słupa wody, podczas gdy lato charakteryzuje się całkowitym brakiem opadów. Izoterma 0 °C znajduje się na wysokości około 4000 m, natomiast granica równowagi masy lodowców przebiega na około 4800 m, choć w wyjątkowo wilgotnych latach obniża się do poziomu 3800 m. Mimo to, na wysokości około 4000 m tylko jedna piąta powierzchni terenu jest pokryta lodowcami. Na pozostałych czterech piątych dominują młode lub stare, w różnym stopniu wykształcone lodowce gruzowe, a roślinność jest całkowicie nieobecna.
W tym obszarze występują obficie pasy kamieniste, które autor klasyfikuje w czterech podgrupach. Wyjaśnia on ich powstawanie jako efekt wymywania drobnych frakcji glebowych po zakończeniu topnienia śniegu, gdy w głębszych warstwach utrzymuje się zimowy lód gruntowy. Rzędy kamieni pełnią funkcję drenażową, a ich skuteczność z czasem wzrasta. Odstępy między nimi zależą od głębokości rozmarzania gruntu w godzinach popołudniowych; rozmarzanie jest znacznie intensywniejsze pomiędzy rzędami niż bezpośrednio pod nimi.
Pasy kamieniste przekształcają się stopniowo w pola kamieniste, które stanowią formę stabilną. Jednak epizodyczne, płytkie spływy błotne, występujące podczas wyjątkowo wilgotnej wiosny, mogą miejscami odnowić powierzchnię terenu. Powtarzanie się takich cykli prowadzi do powstawania warstwowanych osadów stokowych.
Bibliografia
Botch, S. G., 1946 - Les névés et l'érosion par la neige dans la partie Nord de l'Oural. Izwestiya Wsesoyuznogo Geogr. Obchtch. SSSR (Bull. Soc. Géogr. URSS), t. 78; p. 207-222, (Traduction C.E.D.P., Paris).
Cailleux, A., Taylor, G., 1954 - Cryopédologie, étude des sols gelés. Expéd. Polaires Françaises, 4; 218 pp. Paris.
Corbel, J., 1954 - Sols striés et éboulis ordonnés. Rev. Géomorph. Dyn., t. 5; p. 31-33.
Corte, A. E., 1955 - Contribución a la morfología periglacial, especialmente criopedológica de la Républica Argentina. Acta Geographica, 14, Helsinki; p. 83-102.
Corte, A. E., 1953 - Contribución a la morfología periglacial mención al aspecto criopedológico. Anales del Dep. de Invest. Cient. de la Univ. Nac. de Cuyo, t. 1, no 2; Mendoza.
Demangeot, J., 1941 - Contribution à l'étude de quelques formes de nivation. Rev. Géogr. Alpine, t. 29; p. 337-352.
Klohn, C., 1957 - Estado actual del estudio geológico de la “Formación Porfiritica". Minerales, Revue de l'Institut d'Ingénieurs des Mines du Chili, no 55; p. 1-12.
Lliboutry, L., 1953 a - L'origine des pénitents. C. R. Acad. Sci., no 236, Paris; p. 952-954.
Lliboutry, L., 1953 b - Les pénitents de glace et la transformation de la neige en glace dans les Andes de Santiago. C. R. Acad. Sci., no 236, Paris; p. 1191- 1193.
Lliboutry, L., 1954 a - The origin of penitents. Jour. Glaciology, vol. 2, no 15; p. 331-338.
Lliboutry, L., 1954 b - Le Massif du Nevado Juncal, ses pénitents et ses glaciers. Rev. Géogr. Alpine, t. 42; p. 465-495.
Lliboutry, L., 1955 a - La structure des pénitents de neige. Assoc. Intern. d'Hydrologie, publ. 39, Assemblée gén. Rome, t. 4; p. 117-122.
Lliboutry, L., 1955 b - L'incorporation des éboulis dans la glace. C. R. Acad. Sci., no 240, Paris; p. 1623-1624.
Lliboutry, L., 1955 c - L'origine des sols striés et polygonaux des Andes de Santiago (Chili). C. R. Acad. Sci., no 240, Paris; p. 1793-1794.
Lliboutry, L., 1955 d - Origine et évolution des glaciers rocheux. C. R. Acad. Sci., no 240, Paris; p. 1913-1915.
Lliboutry, L., 1956 a - Nieves y glaciares de Chile, fundamentos de glaciologia. Editiones de la Universidad de Chile, Santiago de Chile; 472 pp.
Lliboutry, L., 1956 b - Observation d'éboulis à lits de limon en cause de formation et anciens dans les Andes de Santiago. C. R. Acad. Sci., no 243, Paris; p. 2108-2110.
Lliboutry, L., 1957 - Les glaciers du désert chilien. Assoc. Intern. d'Hydrologie, publ. 46, Assemblée gén. Toronto, t. 4; p. 291-300.
Wahrhaftig, C., Cox, A., 1959 - Rock glaciers in the Alaska Range. Bull. Geol. Soc. America, vol. 70; p. 383-436.
Washburn, A. L., 1956 - Classification of patterned ground and review of suggested origins. Bull. Geol. Soc. America, vol. 67; p. 823-866.
