O różnej genezie strukturalnych deformacji osadów w środowisku hydroplastycznym

Abstrakt

W ostatnim dziesięcioleciu obserwuje się wzmożone zainteresowanie zjawiskami peryglacjalnymi, co zaowocowało licznymi opisami deformacji strukturalnych osadów czwartorzędowych w Polsce, interpretowanych głównie jako przejawy procesów mrozowych plejstoceńskich. Badania w Karpatach wykazały, że podobne deformacje mogą powstawać w warunkach subakwalnych w wyniku spływów grawitacyjnych osadów hydroplastycznych, ich nasycenia wodą oraz małej spoistości, co obserwowano m.in. w Rożnowskim Jeziorze. W subakwalnych osadach tworzą się również struktury inwolucyjne, takie jak „flow casts” i „load casts”, powstające wskutek obciążenia warstwami o różnym uziarnieniu. Autor podkreśla konieczność ostrożnej interpretacji kopalnych deformacji śródwarstwowych w osadach plejstoceńskich, gdyż zewnętrzne podobieństwo form o różnej genezie może prowadzić do błędnych wniosków o ich pochodzeniu peryglacjalnym.