Terasy soliflukcyjne w południowej Walii

Abstrakt

Artykuł proponuje hipotezę wyjaśniającą powstawanie niektórych osadów terasowych w górskich dolinach Południowej i Środkowej Walii. Sugeruje, że powstały one pierwotnie w późnym Würmskim lub postwürmskim okresie peryglacjalnym, gdy podłoże było trwale zamarznięte, ale cienkie warstwy powierzchniowego materiału skalnego przemieszczały się po zboczu wskutek okresowego zamarzania i odmarzania. Soliflukcja rozpoczynała się najpierw na cieplejszych zboczach o ekspozycji południowej i zachodniej, a później na chłodniejszych zboczach północnych i wschodnich. Powstały materiał gromadził się na dnie doliny i miał tendencję do grawitacyjnego przesuwania się wzdłuż doliny, co z czasem zostało nasilone przez wodę roztopową, a następnie przez normalną erozję cieków, powodując deformacje i miejscami ostateczne zanikanie taras. Można wyróżnić kilka etapów rozwoju i deformacji taras, jednak pozostałości taras pod zboczami o ekspozycji południowej lub zachodniej są zazwyczaj bardziej wyraźne niż te u podnóża zboczy północnych lub wschodnich. Bardziej strome zbocza dolin o ekspozycji południowej i zachodniej mogły powstać na skutek intensywniejszego wietrzenia fizycznego na tych zboczach oraz szybkiego usuwania materiału skalnego do niższych partii zbocza poprzez soliflukcję w trakcie kilku faz peryglacjalnych. Obecnie widoczne tarasy są jedynie pozostałością ostatniej fazy peryglacjalnej.