Właściwości gleb wykształconych na obszarze tundrowym północnego Alaski

Abstrakt

Pięcioletnie badania tundry Niziny Przybrzeżnej w okolicach Barrow na Alasce stanowią podstawę do oceny zmienności gleb, rzeźby powierzchni oraz litologii strefy przypowierzchniowej w regionie z ciągłą wieloletnią zmarzliną w podłożu. Analiza 80 rdzeni glebowych o długości jednego metra nie wykazała statystycznej korelacji pomiędzy mikroformami rzeźby a głębokością odmarzania ani pomiędzy mikroformami a zawartością wody. Stwierdzono istotną negatywną korelację między głębokością odmarzania a całkowitą zawartością wody w sezonowo odmarzającym gruncie. Średnia sezonowa głębokość odmarzania w 80 punktach w latach 1962–1966 wynosiła odpowiednio 43, 41, 33, 36 i 37 cm. Analiza morfologiczna na podstawie pomiarów głębokości klinów lodowych i gleb o wysokiej zawartości lodu wykazała maksymalną głębokość odmarzania wynoszącą około 52 cm,. Korelacja pięcioletnich pomiarów odmarzania z danymi klimatycznymi wskazuje, że wilgotne i ciepłe lata, takie jak 1951 i 1954, mogły powodować głębokość odmarzania 52 cm.

Analizy chemiczne gleby i osadów przypowierzchniowych wykazują świeże właściwości odmarzającej gleby. Pionowy spadek stężeń chemicznych pod częścią transektu badawczego o długości 1,5 km, sięgający głębokości ponad 3 metrów, sugeruje wcześniejsze występowanie cech związanych z odmarzaniem, takich jak jezioro. Warstwa organiczna w spągu warstwy aktywnej wykazała wiek radiowęglowy od 2 500 do 10 500 lat. Młodszy torf występuje nad klinami lodowymi i wskazuje na niedawny cykl pogrzebania związany z ich wzrostem. Szeroki zakres wieku pogrzebania torfu oraz ogólny brak nieciągłości teksturalnych świadczy o procesach kriopedologicznych.