Plejstoceńskie zmiany zasięgu lądolodu Antarktydy Zachodniej na podstawie analizy podniesionych plaż w Oazie Bunger

Autor

  • Stefan Zbigniew Różycki Uniwersytet Warszawski, Wydział Geologii

DOI:

https://doi.org/10.26485/BP/1961/10/18

Słowa kluczowe:

postglacjalne optimum klimatyczne, lód reliktowy, terasy abrazyjne, osady morenowe

Abstrakt

Artykuł w języku francuskim.

TYTUŁ ORYGINALNY: Changements pléistocènes de l'extension de l'inlandis en Antarctide Orientale d'après l'étude des anciennes plages élevées de l'Oasis Bunger (Queen’s Mary Land)

Analiza morfologiczna plaż w rejonie Oazy Bungera (66°S, 101°E) pozwala stwierdzić, że w fiordach wystąpił epizod ciepłego klimatu, charakteryzujący się dominacją wiatrów z kierunku północno-wschodniego. Okres ten odpowiada optimum klimatycznemu okresu postglacjalnego, po którym w Antarktydzie Wschodniej nastąpił znaczny powrót warunków chłodnych, które w ostatnim czasie ulegają stopniowemu osłabieniu.

Oaza Bungera była co najmniej dwukrotnie pokryta lodowcem: podczas zlodowacenia „maksymalnego”, które sięgnęło krawędzi szelfu kontynentalnego, oraz podczas „ostatniego” zlodowacenia, którego zasięg był mniejszy o niemal 100 km. Olbrzymie bloki lodu reliktowego, spoczywające dziś na podmorskich ławicach w formie wysp, są uważane za świadectwo tego okresu. Faza oddzielająca oba zlodowacenia zaznaczyła się rozwojem teras abrazyjnych, pokrytych następnie osadami morenowymi.

Bibliografia

Avsyuk, G. A., Markov, K. K., Chumski, P. A., 1956 - Kholodnaya pustynya v Antarktide (The cold desert in the Antarktis). Izv. Akad. Nauk S.S.S.R., ser, geogr.

David, T. W. E., Pristley, R. E., 1914 - British Antarctic Expedition 1907-1909, vol. I geology, glaciology. London.

Dolgushin, L. D., Vtiurin, B. I., Model, Y. M., Kapitsa, A. P., 1958 - Predvaritelnye rezultaty glaciologitscheskikh isledovaniy Pervoy Sovetskoy Kontynentalnoy Ekspedyciy v Antarktide (Preliminary results of glaciological investigations of the Soviet Antarctic Expedition). Izv. Vsesoyuznogo Geogr. Obchtchestva, t. 90.

Fairbridge, R. W., 1952 - Geology of Antarctic, in: Simpson F. A. ,,The Antarctic Today". Wellington.

Flint, R. F., 1947 - Glacial geology and the Pleistocene Epoch. New York.

Glazovskaya, M. A., 1958 - Vyvetrivanye i pervitchnoye potchvobrazovanye v Antarctide (L'altération et processus pédologiques en Antarctide). Nautchnye Doklady Vyschey Chkoly, geol.-geogr. nauki, 1.

Gilbert, C. K., 1985 - The topographic features of Lake shores. U. S. Geol. Survey, 5th annual report 1883-4.

Girs, A. A., 1958 - O vzaimosvyazi mejdu cirkulyacey atmosfery v Arktike i Antarktike (On the relationship between the atmospheric circulation in the Arctic and Antarctic). Infor. Biul. Sovetskoy Eksp., no 2.

Gusev, A. M., 1958 - Teoretitcheskaya schema cirkulyaci vozdukha nad Antarktikoy (Esquisse théorique de la circulation de l'air au-dessus de l'Antarctide). Doklady. Akad. S.S.S.R., t. 120, no 2.

Hough, J. L., 1948 - Pleistocene deposits of the Ross Sea and southeastern Pacific Ocean. Bull. Geol. Soc. America, vol. 53.

Hough, J. L., 1950 - Pleistocene lithology of Antarctic ocean-bottom sediments. Jour. Geol., vol. 58.

Joyce, J. R. F., 1950 - Notes on ice-foot development, Neny Fiord, Graham Land, Antarctica. Jour. Geol., vol. 58.

Kapitsa, A. P., 1958 - O zavisimosti form lednikovogo ku Vostotchnoy Antarktidy ot reliefa podlednogo loja i kharatera rastekanya lda (On the dependence of East Antarctic ice-cap form upon the under ice bottom topography and the caracter of ice spreading). Infor. Biul. Sovet. Antarkt. Eksp. no 1.

Korotkevich, E. S., 1959 - Obchtcheye fiziko-geografitcheskoe opisanye rayona rabot ekspedici (General phisico-geographical description on the area of expedition work). A. A. n-i I., Sovets. Antarkt. Eksp. 1955-57, Nautchn. Rezultaty.

Markov, K. K., 1958 - Sovremennaya Antarktida - drevnelednikovaya oblast severnogo polucharya (Antarctide contemporaine - région glaciaire de l’hémisphère méridionale). Nautchn. Doklady Vyschey Chkoly, geol.-geogr. nauki, no 1.

Nudelman, A. W., 1959 - Sovetskye ekspedicyi v Antarktiku 1955-1959 gg. (Soviet Antarctic Expeditions 1955-1959). Mejd. Geogr. God. Moskva.

Odell, N.E., 1952 - Antarctic glaciers and glaciology, in: Simpson, F. A. ,,The Antarctic Today". Wellington.

Ravitch, M. G., Voronov, P. S., 1958 - Geologitcheskoye stroyene poberejiya Vostotchnoy Antarktidy (mejdu 55 ° i 110° vost. dolgosty (Structure géologique de la côte orientale de l'Antarctide, entre 55 ° et 110 ° E). Sovetskaya Geologiya, no 2.

Różycki, S. Z., 1957 - Zone du modelé et phénomènes périglaciaires de la Terre de Torell (Spitsbergen). Biuletyn Peryglacjalny, nr 5.

Taylor, T. G., 1930 - Antarctic Adventure and Research. New York.

Uchakov, S. A., Lazarev, G. E., 1959 - Mochtchnost zemnoy kory po meridionalnomu profilu Morie Devisa - Stancya Pionerskaya (Earth-crust thickness along the meridional profile the Davis Sea - Pionerskaya Station). Infor. Biul. Sovet. Antarkt. Eksp., no 10.

Uchakov, S. A., Lazarev, G. E., 1959a - K voprosu ob izostaticheskom ravnovesti Antarktydy (On the problem of the Antarctic isostatic equation). Infor. Biul. Sovet. Antarkt. Eskp., np 11.

Vize, V. J., 1935 - Ldy v polarnykh moriakh kak indikator obchtchego sostoyanya gidrosfery i atmosfery (Glaces des mers polaires comme indicateurs de l'état général de l'hydrosphère et de l'atmosphère). Trudy Piervogo vseros. gidrolog. syezda.

Wollard, P. S., 1958 - Preliminary report on the thickness of ice in Antarctica. Bull. Intern. Geoph. Year, nr 13, New York.

Voronov, P. S., 1958 - Novye dannye po geomorfologii Vostotchnoy Antarktydy (New data on the geomorphology of the East Antarctic). Nautchn. Doklady Vys. Chkoly, geol.-geogr. nauki. nr 3.

Voronov, P. S., 1958 a - K geomorfologii Vostotchnoy Antarktydy (On the geomorphology of the East Antarctic). Infor. Biul. Sovet. Antarkt. Eksp., nr 1.

Voronov, P. S., 1959 - Geologitcheskye stroyene rayona rabot ekspedicii (Geological structure of the area of the expedition work). A. A. n-i I., Sovet. Antarkt. Eksp. nr 2, Pervaya kontinentalnaya Eksp. 1955-1957 gg., Nautchnye Rezultaty.

Zakyev, N. J., Burlakhenko, M. G., 1959 - O dinamike kraya materikovogo oledenenya v Morie Devisa (On the dynamics of the margin of continental glaciation in the Davis Sea). Infor. Biul. Sovet. Antarkt. Eksp., nr 5.

Opublikowane

2025-12-17

Numer

Dział

ARTYKUŁY