O niezwykłym występowaniu wieloboków kamiennych w Alpach Francuskich
DOI:
https://doi.org/10.26485/BP/1960/7/7Słowa kluczowe:
wieloboki kamienne, procesy peryglacjalne, segregacja materiału, Jezioro Lauzon (Queyras)Abstrakt
Autor opisuje wyjątkowe wystąpienie sortowanych wieloboków kamiennych na dnie okresowego jeziora Lauzon w Queyras (Wysokie Alpy Francuskie), na wysokości 2294 m n.p.m. Zjawisko to jest rzadkie w tym regionie, co wcześniej podkreślali Gignoux (1931) i Chardonnet (1947–48). Wieloboki obserwowane w 1958 r. występują na płaskim, okresowo osuszanym dnie jeziora, gdzie w wyniku działalności fal i okresowego zalewania doszło do wyraźnej segregacji materiału: grubszych okruchów skalnych i cienkiej warstwy mułków ilastych. Poligony mają średnio 60–100 cm, są heksagonalne i tworzą charakterystyczny układ pasowy o przebiegu północ-południe, równoległy do wschodniego brzegu jeziora. Autor interpretuje ten układ jako efekt działalności fal tworzących zmarszczki denne i strefy o różnym udziale frakcji drobnej. Warunki sprzyjające rozwojowi wieloboków wynikają ze specyficznego połączenia płaskiej powierzchni, braku pokrywy roślinnej oraz współwystępowania dwóch wyraźnie odmiennych frakcji materiału. Mimo że formy te występują na wyjątkowo niskiej wysokości jak na Alpy, autor uznaje je za typowe wieloboki peryglacjalne, powstałe bez udziału procesów konwekcyjnych.
Bibliografia
Chardonnet, J. 1947-8 - Le relief des Alpes du Sud. Grenoble.
Gignoux, M. 1931 - Les sols polygonaux dans les Alpes et la genese des sols polaires. Ann. Geogr., vol. 40.
Tricart, J. 1950 - Le modele de pays froids, 1: Le modele periglaciaire. Cours de geomorphologie, 2 e part, C.D.U., Paris.
Washburn, A. L. 1956 - Classification of patterned ground and review of suggested origins. Bull. Geol. Soc. America, vol. 67.
