Niektóre osady plejstoceńskie w północnym Devon

Abstrakt

Sekwencja osadów plejstoceńskich widocznych w nadbrzeżnych odsłonięciach wokół zatoki Barnstaple Bay zostanie opisana wraz z możliwymi kanałami drenażu marginalnego lodowca, zlokalizowanymi na wybrzeżu północnego Devon, pomiędzy Lynton a Hartland Quay. Osady te składają się głównie z warstw z soliflukcji, pochodzącego z przekształcenia skał podłoża w wyniku działania procesów kriogenicznych. W literaturze anglojęzycznej osady te określane są mianem „head deposits” i mogą osiągać łączną miąższość przekraczającą 15 metrów (ponad 50 stóp). Osady typu head składają się z materiału, który przemieścił się w dół zbocza nadbrzeżnego i rozprzestrzenił się w formie rozległego stożka lub terasy soliflukcyjnej. Zazwyczaj można wyróżnić dwie wyraźne warstwy osadów head. Górna warstwa (upper head) datowana jest na Vistulian (Würm) i cechuje się lokalnymi deformacjami w postaci klinów lodowych i zaburzeń fałdowych, a także mniejszym stopniem zwietrzenia w porównaniu do dolnej warstwy (main head), która przypisywana jest zlodowaceniu Saale (Riss). Warto podkreślić, że żadne morskie plaże nie transgresują na powierzchnie tych teras.

W miejscowości Fremington, w pobliżu Barnstaple, występuje glina zwałowa o charakterze wapiennym, zawierająca muszle. W okolicach Fremington Quay oraz Middleborough w zatoce Croyde odsłonięcia klifowe ukazują silnie zwietrzałe osady typu remanié tej samej gliny zwałowej, zalegające na żwirach plaży wyniesionej, które w sąsiedztwie jest przykryte przez dolną warstwę osadów head. Glina zwałowa uznawana jest za pochodzącą z okresu zlodowacenia Saale (Riss) i utożsamiana jest z tzw. Irish Sea (Eastern General) till of Southern Ireland.

Żwiry plaży wyniesionej zawierają głazy narzutowe, a w niektórych miejscach występują tzw. „gigantyczne” bloki, których masa przekracza 50 ton. Bloki te są zawsze zalegające poniżej powierzchni plaży wyniesionej lub dolnej warstwy osadów head, i nie stwierdzono ich współwystępowania z gliną zwałową. Uważa się, że są to bloki transportowane przez lód morski które „osiadły” na już istniejących platformach abrazyjnych w czasie wczesnego plejstocenu. Żwiry plaży wyniesionej datowane są na interglacjał holsztyński (Mindel-Riss) i zostały następnie przykryte przez główną warstwę osadów head oraz glinę zwałową wieku Saale (Riss). Ostatnie zlodowacenie (Vistulian/Würm) reprezentowane jest przez stosunkowo świeżą górną warstwę osadów head.